Con người trong vòng lặp

Người dân California nói AI nên được xây dựng, sử dụng và quản lý như thế nào

Chúng tôi đã hỏi mọi người một số câu hỏi khó nhất mà tiểu bang đang đối mặt:

AI đang định hình lại công việc và nền kinh tế như thế nào? Chính phủ nên làm gì về điều đó?

Một diễn đàn công khai về AI

Vào tháng 5 năm 2026, chúng tôi đã mở một diễn đàn công khai về Tác động của AI đối với công việc cho tất cả người dân California. Trong những tháng tiếp theo, hàng nghìn người trên khắp tiểu bang đã chia sẻ suy nghĩ của mình qua khảo sát của chúng tôi. Một số người trả lời khảo sát sau đó đã tham gia các buổi thảo luận nhóm có người điều phối trên Zoom. Họ chia sẻ trải nghiệm của mình và lắng nghe những người khác. Sau đó, họ biến những phản ứng ban đầu thành các ý tưởng chính sách cụ thể.

Trong quá trình đó, những người tham gia không phải lúc nào cũng đồng ý với nhau. Họ tranh luận về mức độ quản lý, cách tài trợ cho các đề xuất và cách thực thi các quy định.

Một chủ đề xuất hiện xuyên suốt: Chúng ta cần con người trong vòng lặp chính sách về AI. Không chỉ ở cách mọi người sử dụng AI, mà còn ở cách các công ty xây dựng AI và cách luật pháp quản lý AI.

Những ý tưởng chúng tôi đã nghe

Trước hết, từ khảo sát

Khảo sát của chúng tôi hỏi mọi người muốn chính phủ làm gì về tác động của AI. Chúng tôi đã nhận được rất nhiều ý tưởng chính sách khác nhau.

Sau đó, từ các buổi thảo luận trực tiếp

Các ý tưởng chính sách về AI dưới đây đến từ các buổi thảo luận trực tiếp kéo dài 2 giờ trên Zoom. Những người tham gia đã hoàn thiện các ý tưởng chính sách của mình và bỏ phiếu cho điều quan trọng nhất.

Chúng tôi đã nhóm những gì mọi người nói ở đó thành 26 ý tưởng riêng biệt. Sau đó, chúng tôi xếp hạng chúng theo:

Tần suất một ý tưởng xuất hiện trong các buổi thảo luận (tần suất), và
Mức độ ủng hộ mà ý tưởng nhận được khi xuất hiện (tần suất nó là một ý tưởng được ưa chuộng).

3 ý tưởng chính sách hàng đầu

Những chủ đề này xuất hiện nhiều nhất và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ nhất.

Ví dụ:
- Tăng cường trách nhiệm hình sự đối với tác hại do AI gây ra
- Dành thêm nguồn lực cho việc thực thi thực sự
Ví dụ:
- Đặt giới hạn về tiếng ồn, ô nhiễm và việc sử dụng nước, điện của các trung tâm dữ liệu
- Nghiên cứu tác động của các trung tâm dữ liệu đối với môi trường
Ví dụ:
- Đảm bảo con người đưa ra phán quyết cuối cùng đối với các quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống
- Cấm AI tự động trong quy trình tuyển dụng

Từ một buổi thảo luận:

“Với mạng xã hội, chúng ta đã không buộc các công ty chịu trách nhiệm, và điều đó đã làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta. Tôi nghĩ thời kỳ nói rằng các công ty không chịu trách nhiệm về cách mọi người sử dụng những công cụ như thế này nên chấm dứt. Tôi tin rằng họ sẽ thay đổi chính sách và đầu tư vào những công cụ nhất định để quản lý tốt hơn nếu chúng ta chấm dứt tình trạng thiếu trách nhiệm đó.”

Người làm trong lĩnh vực nghệ thuật, giải trí và truyền thông ở Vùng Vịnh
“Về điểm bạn nêu, Mục 230 của Đạo luật CDA khiến một công ty truyền thông sẽ bị trừng phạt nếu họ cố gắng kiểm soát nội dung của người dùng, thay vì biến điều đó thành thứ gắn giá trị của họ với lợi ích công. Vậy nếu nhìn tổng thể vào cấu trúc khuyến khích: chúng ta có thể xây dựng quy định ở đâu để việc tuân thủ vừa phục vụ lợi ích công vừa có lợi cho lợi nhuận, thay vì tạo ra căng thẳng giữa hai bên?”

Người làm công nghệ thông tin ở Bờ biển Trung tâm
“Một điều có thể là ai chịu trách nhiệm về kết quả. Nếu có sự đánh giá của con người thì con người chịu trách nhiệm, vì con người phải là người ra quyết định cuối cùng. Nhưng với cách AI đang được sử dụng, nếu không có sự đánh giá của con người, thì ai chịu trách nhiệm về những sai lầm mà AI gây ra?”

Người làm tài chính ở Vùng Vịnh

Dịch từ bản gốc tiếng Anh

“Tôi nghĩ chúng ta nên bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và một môi trường trong sạch. Vì tôi biết những người ở Texas nơi các trang trại dữ liệu hay trung tâm dữ liệu đã đến, nước bị ô nhiễm và hóa đơn tiền điện tăng vọt.”

Người làm nghệ thuật/giải trí/truyền thông ở Nam California
“Mối lo lớn nhất của tôi là lượng nước và điện mà AI đang sử dụng. Bạn nghe nói về trung tâm dữ liệu ở Georgia đã đấu nối trái phép vào nguồn nước của một thành phố hay quận nào đó và lấy đi hàng triệu gallon mà không ai hay biết.”

Người làm việc trong chính quyền ở LA
“Khi nghĩ về tiểu bang như một nơi chốn vật lý, chúng ta có thể đặt ra các quy định về môi trường, có thể đặt ra yêu cầu về quyền riêng tư dữ liệu cho những ai hoạt động tại đây. Tôi thực sự hào hứng về mức sàn mà chúng ta đang đặt ra cho việc bảo vệ môi trường khi nói đến sử dụng năng lượng, không gian, v.v.”

Người làm việc trong chính quyền ở Vùng Vịnh

Dịch từ bản gốc tiếng Anh

Thêm ý tưởng chính sách

Ủng hộ mạnh

Xuất hiện thường xuyên và được ủng hộ mạnh

7 ý tưởng chính sách

Ví dụ:
- Đặt ra quy định về thu thập, xử lý, bảo mật và xóa dữ liệu
- Thực thi tính minh bạch và bảo vệ quyền riêng tư
Ví dụ:
- Thúc giục các công ty tuân theo các tiêu chuẩn của con người
- Đặt ra rào chắn chống lạm dụng và nghiện AI
Ví dụ:
- Thêm các khoản phí mới đối với việc sa thải nhân viên vì AI
- Tạo động lực để giữ hoặc tăng việc làm
Ví dụ:
- Cho các cộng đồng bị ảnh hưởng được lên tiếng
- Thành lập các nhóm công dân đồng đẳng
Ví dụ:
- Thúc giục họ đào tạo lại nhân viên thay vì sa thải
- Chuyển người lao động đến các khu vực còn thiếu dịch vụ
Ví dụ:
- Đánh dấu nội dung AI bằng từ ngữ thông dụng hoặc hình mờ
- Phạt các công ty khi không công bố việc sử dụng AI
Ví dụ:
- Bịt các kẽ hở cho phép họ tránh trách nhiệm
- Thay đổi luật thuế để cổ phiếu không thể được dùng để tránh thuế

Ủng hộ vừa phải

Xuất hiện thường xuyên hoặc được ủng hộ mạnh, nhưng không phải cả hai

7 ý tưởng chính sách

Ví dụ:
- Thực thi bản quyền, bảo vệ sở hữu trí tuệ
- Các công ty trả tiền cho dữ liệu huấn luyện vào một quỹ dành cho người sáng tạo
Ví dụ:
- Làm quảng cáo công ích về lợi ích và rủi ro
- Hướng dẫn người dân về những rủi ro của AI đối với quyền riêng tư, trẻ em, v.v.
Ví dụ:
- Cho học sinh thực hành trong môi trường thử nghiệm để nhân rộng tác động tích cực
- Dạy kiến thức về dữ liệu trong các trường từ mẫu giáo đến lớp 12
Ví dụ:
- Yêu cầu sự đồng ý, đặt từ chối làm mặc định
- Cho phép mọi người từ chối việc AI sử dụng dữ liệu của họ
Ví dụ:
- Tài trợ các nghiên cứu về cách việc sử dụng AI ảnh hưởng đến tư duy phản biện
- Tìm và công bố thêm bằng chứng về tác hại và rủi ro
Ví dụ:
- Làm cho văn bản đồng ý đơn giản
- Hạn chế thu thập dữ liệu ở nơi công cộng để AI không thể sử dụng
Ví dụ:
- Thu nhập cơ bản phổ quát
- Trợ cấp thất nghiệp cao hơn nếu bạn mất việc vì AI

Ít ủng hộ hơn

Xuất hiện ít hơn và được ủng hộ ít hơn

9 ý tưởng chính sách

Ví dụ:
- Cung cấp đào tạo AI miễn phí cho nhân viên tiểu bang và mở rộng ra công chúng
- Các chương trình nghiên cứu để tìm ra cách tốt nhất đào tạo lại người lao động
Ví dụ:
- Dùng AI để trấn áp gian lận và đảm bảo trợ cấp đến đúng người
- Chính quyền nên cấp phép cho các mô hình AI mới
Ví dụ:
- Duy trì vai trò của người ra quyết định là con người
- Thiết lập hướng dẫn cho việc đánh giá của con người
Ví dụ:
- Yêu cầu các công cụ kiểm soát của phụ huynh dễ sử dụng trên những công cụ trẻ em có thể tiếp cận.
- Giám sát cách các công ty công nghệ đưa công nghệ AI đến với học sinh.
Ví dụ:
- Tài trợ các không gian thứ ba và các chương trình nghệ thuật/thể thao để nâng cao sức khỏe cộng đồng
- Tài trợ đầy đủ các dịch vụ tri thức và thông tin chất lượng cao như giáo dục, thư viện, chăm sóc sức khỏe tâm thần
Ví dụ:
- Đảm bảo học sinh công khai việc sử dụng AI trong bài tập
- Kiểm tra và hạn chế việc học sinh sử dụng AI
Ví dụ:
- Yêu cầu người sử dụng lao động đưa nhân viên vào các quyết định triển khai công cụ AI
- Hạn chế các công ty sa thải những người không muốn sử dụng công cụ AI
Ví dụ:
- Báo cáo minh bạch về tác động của AI đối với số việc làm bị mất
- Báo cáo liên tục về tác động của AI đối với nền kinh tế
Ví dụ:
- Hướng việc sử dụng AI vào những nơi có lợi cho xã hội
- Để AI làm những công việc con người không thể hoặc không muốn làm

Cách đọc bảng xếp hạng này

Bảng xếp hạng cho thấy một ý tưởng được đón nhận thế nào trong các buổi thảo luận. Đây không phải là phán quyết về giá trị của ý tưởng đó.

Đây là những chủ đề mà người tham gia đã bàn đến. Chúng tách biệt với những gì chính sách hoặc luật pháp hiện hành có thể đã làm. Một số có thể trùng với những nội dung đang được thúc đẩy trong lĩnh vực chính sách.

Xem phương pháp xếp hạng của chúng tôi

Ai đã tham gia

Khảo sát

Lắng nghe rộng rãi

Mọi người đã trả lời khảo sát mở của chúng tôi về AI

Biểu đồ phân tán các chấm, mỗi chấm là một người trả lời khảo sát, tô màu theo khu vực.

Thảo luận

Mời một nhóm cân đối

Chúng tôi đã chọn một nhóm người trả lời phản ánh California

Biểu đồ phân tán các chấm, mỗi chấm là một người được mời, tô màu theo khu vực.

Thảo luận

Tham gia cuộc trò chuyện

Những người dân California này đã xác nhận tham dự và tham gia một buổi thảo luận

Thảo luận

Các nhóm thảo luận

Đây là nhân khẩu học của từng buổi thảo luận

Vòng gồm 14 cụm chấm nhỏ, mỗi cụm là một buổi thảo luận, tô màu theo khu vực.

Điều gì xảy ra tiếp theo

Báo cáo này không phải là kết thúc câu chuyện. Những ý tưởng mọi người chia sẻ sẽ hòa vào một cuộc thảo luận chính sách đang diễn ra nhanh chóng.

California đã đi đầu trong việc giám sát AI từ lâu. Năm 2025, California ban hành SB 53, Đạo luật Minh bạch về Trí tuệ Nhân tạo Tiên phong. Đạo luật đặt ra các yêu cầu về minh bạch và giám sát độc lập đối với các mô hình AI tiên tiến.

Tháng 5 năm 2026, Thống đốc đã ký một Sắc lệnh Hành pháp nhằm giúp người lao động và doanh nghiệp chuẩn bị cho những thay đổi mà AI có thể mang lại. Sắc lệnh chỉ đạo các cơ quan tiểu bang sử dụng các kết quả từ đợt tham vấn này của Engaged California trong công việc đó, khi có thể. Người dân California có thể yêu cầu tiểu bang giữ đúng lời hứa đó.

Trong khi Engaged California tổng hợp ý kiến của mọi người, chính quyền Newsom đã có thêm hành động về AI. Một số hành động của chính quyền liên quan đến những chủ đề mà người dân California đã nêu trong các buổi thảo luận này, chẳng hạn như:

Dấu chân môi trường của các trung tâm dữ liệu
Minh bạch về nội dung do AI tạo ra
Giám sát độc lập các mô hình tiên phong
Bảo vệ người lao động và trẻ em

Các hành động bao gồm việc Thống đốc Newsom ký các dự luật sau và một Sắc lệnh Hành pháp vào tháng 9 năm 2026:

Một trong những luật về trung tâm dữ liệu toàn diện nhất cả nước. Luật này cho các cộng đồng tiếng nói lớn hơn về việc sử dụng nước, điện và đất của họ.
Dự luật Thượng viện 1050, yêu cầu công bố khi quảng cáo sử dụng diễn viên do AI tạo ra
Một Sắc lệnh Hành pháp nhằm đẩy nhanh các nỗ lực giám sát AI của tiểu bang. Sắc lệnh này thúc đẩy các luật kiểm toán AI mới và tiến tới một "công tắc ngắt" cho các mô hình AI tiên phong.
Một bộ biện pháp bảo vệ về AI đầu tiên trong cả nước
Luật an toàn trẻ em đối với chatbot và mạng xã hội

Công việc của chúng tôi cũng chưa kết thúc. Người dân California đã nêu nhiều ý tưởng sẽ định hướng hành động của chính quyền trong những năm tới. Và khi bức tranh AI tiếp tục thay đổi, chúng tôi sẽ tiếp tục lắng nghe.

Con người trong vòng lặp

Một diễn đàn công khai về AI